ERMONT S.J. Klapy dymowe, oraz: świetliki, klapy dymowe, zadaszenia, pasma świetlne

Do ponad 90% śmiertelnych wypadków podczas pożaru nie dochodzi w wyniku bezpośredniego narażenia na płomienie jako takie, ale jest skutkiem wydzielania się trujących gazów i tlenku węgla. Dlatego też instalacje odprowadzania dymu i temperatury stanowią istotny składnik ochrony przeciwpożarowej i służą ochronie życia ludzkiego i wartości materialnej.

W przypadku pożaru zamknięte pomieszczenie zostaje całkowicie wypełnione dymem i trującymi gazami, co uniemożliwia ewakuację, a panująca wewnątrz temperatura dość często narusza w znacznym stopni, bądą niszczy konstrukcję budynku. Niezwykle istotne zatem staje się umożliwienie odprowadzenia dymu i gorąca na zewnątrz budynku. Do realizacji tego celu służą odpowiednio zaprojektowane i niezawodne systemy oddymiania.

Przy projektowaniu klap i ich doborze należy pamiętać, że w obiektach, w których konieczne jest zastosowanie klap dymowych, powinny one zapewnić w zależności od przeznaczenia hali 1,0¸4,0% powierzchni hali, jako powierzchnię czynną oddymiania.

Dla klap dymowych montowanych w pasmach świetlnych powierzchnię czynną oddymiania w uproszczeniu wyznacza się mnożąc powierzchnię geometryczną klap przez współczynnik 0,6. Dla klap dymowych wolnostojących powierzchnię czynną oddymiania oblicza się w uproszczeniu mnożąc powierzchnię geometryczną przez współczynnik zbliżony do 0,7. W przypadku klap wolnostojących należy pamiętać, że minimalna wysokość podstawy mierzona od połaci dachu wynosi 300mm. Dokładne powierzchnie czynne klap i ich wymiary podane są w tabeli. Klapy dymowe, zarówno w pasmach jak i wolnostojące, muszą być oddalone od siebie minimum o dwie długości dłuższego boku. Rodzaj napędu klapy dymowej dobierany jest zależnie od wymiarów skrzydła klapy, rodzaju chronionego obiektu i jego przeznaczenia:

Rodzaj napędu	Rodzaj obiektu
mechanizmy pneumatyczne z układem termowyzwalacza (skalibrowanego na temperaturę 68°, 93° lub 123°)	hale magazynowe, obiekty handlowe, hale produkcyjne
sprężyną gazową z bezpiecznikiem termicznym	hale magazynowe, obiekty handlowe, hale produkcyjne
siłownikiem elektrycznym 24V współpracującym z systemem przeciwpożarowym	klatki schodowe, budynki użyteczności publicznej

Napędy elektryczne klap dymowych stosowane są przede wszystkim do sterowania klapami wolnostojącymi. Zestaw oddymiający złożony jest z siłownika elektrycznego z napędem zębatkowym 24V, przycisku przewietrzania, przycisku oddymiania, centrali oddymiania, czujki dymowej, modułu pogodowego oraz przewodów elektrycznych. Napędy pneumatyczne złożone są z mechanizmu pneumatycznego, termowyzwalacza z ampułką alkoholową, naboju CO2, (ewentualnie rurek miedzianych, skrzynki pożarowej z butlami CO2 - w przypadku konieczności ręcznego wyzwalania klap). Uruchomienie układu napędowego klap następuje w dwojaki sposób:
- automatycznie po zadziałaniu urządzenia wyzwalającego,
- ręcznie przy użyciu alarmowej skrzynki sterowniczej.

Oferowane przez nas systemy oddymiania spełniają wymagania ustawowe; są opracowane i przebadane zgodnie z najnowszymi normami i wytycznymi. Ponadto łączą w sobie potrzebą istnienia instalacji bezpieczeństwa z komfortem nowoczesnego, naturalnego systemu wentylacyjnego.

Dowiedz się więcej

Przykład doboru klap dymowych w paśmie świetlnym oraz klap dymowych wolnostojących:

Dla przykładu omawianego zakładce "Pasma świetlne", dobór klap może wyglądać następująco:

Wymiar hali: 20 x 50 m = 1000 m2 = 20 m2 powierzchni czynnej oddymiania.

Powierzchnia geometryczna wyniesie:

PG = PCZ / 0,6 gdzie:
PG - powierzchnia geometryczna klap
PCZ - powierzchnia czynna klap
0,6 - współczynnik dla klap montowanych w pasmach świetlnych
P = 20 m2 / 0,6 = 33,3 m2

Zakładając wymiar zastosowania klapy 240 x 150 otrzymamy ich ilość: 33,3 / (2,4x1,5) = 9,25 >> 10 klap
Mając ilość klap niezbędnych do oddymiania projektowanej powierzchni hali, należy sprawdzić wymóg mówiący o minimalnym rozstawie klap względem siebie: Lmin = 2 x b gdzie:
b - wymiar dłuższego boku klapy uwzględniając szerokość klap 240 cm oraz Lmin = 480 cm możemy stwierdzić, że w paśmie o długości 44,5 m możliwe jest zamontowanie jedynie 9 klap tj. 32,4 m2 powierzchni geometrycznej. Brakujące 0,9 m2 powierzchni geometrycznej oddymiania można zapewnić projektując jedną klapę wolnostojącą o wymiarach np. 120 x 120 cm.

Przy projektowaniu klap wolnostojących należy pamiętać o następujących wymaganiach:

- na dach o nachyleniu - 12° na każde 200 m2 powinna przypadać przynajmniej jedna klapa dymowa,
- na dach o nachyleniu > 12° na każde 400 m2 powinna przypadać przynajmniej jedna klapa dymowa,
- minimalny rozstaw klap = 2 x wymiar dłuższego boku,
- minimalna wysokość podstawy ponad powierzchnię dachu = 30cm,
- powierzchnię czynną oddymiania klap wolnostojących oblicza się mnożąc powierzchnię
geometryczną klapy przez współczynnik zbliżony do 0,7,
- każdy sektor dachu wydzielony kurtynami dymowymi powinien być wyposażony przynajmniej w jedną klapę dymową.

Jest to oczywiście jedynie uproszczony sposób określenia ilości klap. Przy projektowaniu hali należy każdorazowo zasięgnąć opinii specjalisty do spraw p. poż.

Rodzaje klap dymowych


	DYMKLAP -P	Klapa dymowa może być montowana w każdym rodzaju pasma świetlnego, jej kształt odpowiada kształtowi pasma lub jego połaci. Zamontowane w pasmach świetlnych klapy dymowe zapewniają funkcję oddymiania w przypadku pożaru. Klapy dymowe w paśmie wykonuje się w wymiarach odpowiadających modułom przęseł pasm świetlnych, jednakże podstawowym wyznacznikiem jest w tym przypadku wymagana powierzchnia czynna oddymiania. Standardowo wykonywane przez naszą firmę klapy dymowe w pasmach świetlnych mają następujące wymiary: - 1000x2000mm, - 1050x2000mm, - 1200x2000mm, - 2500x1500mm.
	DYMKLAP-V	Opcja otwieralna świetlika ERLIGHT - V. Klapa dymowa DYMKLAP - V składa się z aluminiowej ramy klapy z konstrukcją łukową, na której rozpięty jest poliwęglan. Kopułę z aluminium i poliwęglanu mocuje się do podstaw poprzez zawiasy stalowe. Klapy dymowe wolnostojące wykonuje się w dowolnych wymiarach, jednakże podstawowym wyznacznikiem jest w tym przypadku wymagana powierzchnia czynna oddymiania. Standardowo wykonywane przez naszą firmę wymiary klap dymowych wolnostojących są przedstawione w tabeli zbiorczej.

	DYMKLAP-S	Opcja otwieralna świetlika płaskiego ERLIGHT - S. Klapa dymowa DYMKLAP - S składa się z aluminiowej ramy klapy wypełnionej płytą poliwęglanową. Klapę płaską z aluminium i poliwęglanu mocuje się do podstaw poprzez zawiasy stalowe. Klapy dymowe wolnostojące wykonuje się w dowolnych wymiarach, jednakże podstawowym wyznacznikiem jest w tym przypadku wymagana powierzchnia czynna oddymiania. Standardowo wykonywane przez naszą firmę klapy dymowe płaskie mają następujące wymiary: - 800x800mm, - 1000x1000mm, - 1200x1200mm, - 1200x1500mm.

	DYMKLAP-K	Opcja otwieralna świetlika ERLIGHT - K. Klapa dymowa DYMKLAP - K składa się z aluminiowej ramy klapy, na której osadzona jest kopułka akrylowa. Kopułę wraz z aluminiową ramą klapy mocuje się do podstaw poprzez zawiasy stalowe. Klapy te wykonuje się w dowolnych wymiarach, jednakże podstawowym wyznacznikiem jest w tym przypadku wymagana powierzchnia czynna oddymiania. Standardowo wykonywane przez naszą firmę wymiary klap dymowych wolnostojących są przedstawione w tabeli zbiorczej.

Opcjonalność klap dymowych:

Wyzwalanie klap dymowych przewiduje zastosowanie dwóch rodzajów napędów:

I. Pneumatycznego
Elementem wykonawczym mechanizmu pneumatycznego jest siłownik pneumatyczny zasilany CO2 pochodzącym z naboi sprężonego CO2 o masie zależnej od rozmiarów klapy. Jeśli zajdzie konieczność montażu klapy z funkcją przewietrzania należy dodatkowo zastosować siłownik elektryczny do funkcji przewietrzania. Wyzwalanie następuje poprzez termowyzwalacz, skrzynkę sterowniczą lub ręcznie.

II. Elektrycznego
Stosowanie mechanizmu elektrycznego jest ograniczone parametrami siłownika elektrycznego. Siłownik elektryczny stosuje się do wymiaru klapy 1500/2500 mm; może on zapewniać jednocześnie oddymianie i/lub przewietrzanie. Oddymianiem nadzoruje centrala sterowania oddymianiem, która jest podłączona do czujek dymowych lub z centrali SAP.

Opcja wentylacji w elektrycznym systemie oddymiania.

Siłowniki elektryczne zębatkowe służą również do wentylacji, mają za zadanie otwarcie klap dymowych do pozycji "przewietrzanie". Sterowanie jedną lub kilkoma klapami oddymiającymi odbywa się za pomocą przycisku do wentylacji. Możliwe jest zastosowanie centrali pogodowej, która zapewnia zamknięcie klap w przypadku wystąpienia niekorzystnych warunków atmosferycznych.

Typoszereg klap dymowych wolnostąjących

Typoszereg klap dymowych w pasmach

Elementy systemów oddymania:

Do prawidłowej pracy klap dymowych niezbędne jest współdziałanie wielu urządzeń wykonawczych, sterujących i pomiarowych, w które są one wyposażone. Podstawowe układy, ich funkcje oraz parametry przedstawiono poniżej. Przykładowa instalacja pneumatycznego systemu oddymiania z funkcją przewietrzania, w której skład wchodzą:

1. siłownik pneumatyczny
2. termobezpiecznik alkoholowy, stanowiący automatyczny wyzwalacz termiczny
3. naboje ze sprężonym CO2, które stanowią źródło energii urządzeń sterujących pneumatycznych
4. ampułki alkoholowe w termobezpiecznikach
5. opcjonalnie:

- skrzynki sterownicze, przeznaczone do zdalnego alarmowego sterowania otwarciem i zamknięciem jednej lub wielu klap,
- moduł elektryczny do szafy i skrzynki sterowniczej,
- siłownik elektryczny 230V,
- centrala wentylacyjna,
- centrala pogodowa,
- czujka deszcz-wiatr,
- przycisk do wentylacji.

Elementy układu pnełmatycznego systemu oddymania

Siłowniki pneumatyczne - są elementami napędowymi mechanizmów otwierania klap. Czynnikiem roboczym może stanowić CO2 pochodzący od termowyzwalacza alkoholowego.
Charakterystyka:
- robocze ciśnienie pracy od 0,6 do 1 MPa
- maksymalne chwilowe ciśnienie pracy 6MPa
- korpus wykonany z anodowanego aluminium
- tłoczysko ze stali nierdzewnej
- blokada siłownika w pozycji całkowitego wysunięcia
- możliwość ręcznego zwolnienia blokady tłoczyska siłownika.

Termobezpiecznik alkoholowy - stanowi automatyczny termiczny wyzwalacz przeznaczony do sterowania urządzeniami oddymiającymi w systemach otwierania klap dymowych w których czynnikiem roboczym jest sprężony CO2.
Charakterystyka:
- możliwość lokalnego zdalnego otwarcia klapy
- możliwość współpracy ze skrzynką sterowniczą lub wentylacyjną
- robocze ciśnienie pracy od 0,2 do 2 MPa
- maksymalne chwilowe ciśnienie pracy 6 MPa
- temperatura użytkowania -20°C do +110°C

Naboje ze sprężonym CO2 - są źródłem energii urządzeń sterujących pneumatycznych. W szczególności stosuje się je w termobezpiecznikach alkoholowych. Po przebiciu naboju, jego zawartość zostaje całkowicie opróżniona. Zaletą naboi jest możliwość ich regeneracji.

Ampułki alkoholowe - są elementem termoczułym w termobezpiecznikach alkoholowych, skalibrowanym na temperatury: 68oC, 93oC, 107oC lub 123oC ( w zależności od potrzeb i przepisów p. poż.).

Skrzynki sterownicze - przeznaczone są do zdalnego alarmowego otwarcia i zamknięcia jednej lub wielu klap dymowych za pomocą sprężonego CO2. Otwarcie klap odbywa się poprzez zadziałanie ręczne na urządzenie wyzwalające lub zdalne wyzwolenie przez odpowiednie moduły elektryczne. Zamkniecie klap odbywa się poprzez zadziałanie ręczne na urządzenie wyzwalające. Skrzynki montuje się najczęściej na klatkach schodowych lub w pomieszczeniach ochrony.
Charakterystyka:
- obudowa skrzynki z blachy profilowanej w kolorze RAL 3000
- drzwi z otworem przeznaczonym do włożenia szybki z tworzywa sztucznego i zamkiem na kluczyk nasadowy
- wymiary skrzynki zależne od wymiarów nabojów
- urządzenie wyzwalające przystosowane do działania ręcznego wraz z wbudowanym selektorem
- ciśnienie robocze od 0,3 do 2 MPa max
- złączka z zaciskiem do rurki fi 6 mm
- możliwość wyposażenia w moduły zdalnego sterowania: elektryczny 24V lub pneumatyczny.

Moduł elektryczny do szafy lub skrzynki sterowniczej - jest urządzeniem przystosowanym do zamontowania we wszystkich sterowniczych urządzeniach przekazujących z wyjściem pneumatycznym. Za pomocą zastosowanego elektromagnesu moduł wyzwala energię mechaniczną do uruchomienia jednej lub dwóch dźwigni sterowania ręcznego w jednym lub dwóch przebijakach naboju CO2, po otrzymaniu rozkazu zdalnego sterowania elektrycznego poprzez podanie ( moduł "na impuls") lub zanik napięcia (moduł "na przerwę").

Przykładowa instalacja elektrycznego systemu oddymiania na przykładzie D+H RWA 4102-ZA, w której skład wchodzą:

1. centrala oddymiania RZN 4102-K do montażu natynkowego lub podtynkowego, włącznie akumulatorowym zasilaniem awaryjnym.
2. przyciski oddymiania: RT 42 (szare)
3. przycisk przewietrzania LT 43U
4. napęd zębatkowy ZA (włącznie ze wspornikami DPK 6, FK-D, AD-FK)
5. Optyczna czujka dymu
6. Możłiwość podłączenia alarmu akustycznego, optycznego i innych urządzeń.

Elementy układu elektrycznego systemu oddymania.

Siłowniki elektryczne zębatkowe do oddymiania i/lub wentylacji - wykorzystywane są jako elementy napędowe w klapach oddymiających. Dodatkową ich zaletą jest możliwość zastosowania jednego siłownika dla dwóch funkcji (oddymianie, przewietrzanie). Wadą jest ograniczony zakres stosowania.

Centrale sterowania oddymianiem - ich zadaniem jest sterowanie oddymianiem. Mają za zadanie uruchomić urządzenia elektryczne systemu oddymiania na podstawie sygnału pochodzącego z termicznych lub optycznych czujek dymu, ręcznych ostrzegaczy gazowych lub z centrali SAP.
Charakterystyka centrali D+H:
- napięcie zasilania 24 V,
- linia sygnałowa do przyłączenia automatycznych czujek pożarowych
- linia sygnałowa do przyłączenia nieautomatycznych sygnalizatorów pożarowych
- automatyczny dozór linii sygnałowej, linii zbiorczej siłowników (nierozgałęzionej), bezpieczników, akumulatorów i zasilania sieciowego
- możliwość przyłączenia zewnętrznych przycisków wentylacyjnych
- możliwość ograniczenia wysuwu siłowników
- możliwość przyłączenia centrali pogodowej

Czujka dymowa - przeznaczona jest do wykrywania pożaru w jego początkowym stadium. Współpracuje z elektryczną centralą oddymiania.

Przycisk alarmowy oddymiania (ROP-ręczny przycisk oddymiania) - służy do ręcznego alarmowego otwarcia klap oddymiających. Współpracuje z elektryczną centralą oddymiania.

Wersja do druku