Klapy oddymiające - kiedy stosować?

Klapy oddymiające - kiedy stosować?

Dodano: 21 sierpnia 2018

Z definicji, klapa oddymiająca to urządzenie montowane na dachu budynku, którego zadaniem jest odprowadzenie z wnętrza dymu oraz ciepła powstałego w skutek pożaru. Niekiedy wykorzystuje się je także do wentylacji oraz doświetlania pomieszczeń.

Główne funkcje urządzeń oddymiających

klapa-dymowa-ermont3Zastosowanie instalacji oddymiającej ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo pożarowe, znacznie redukując rozprzestrzenianie się ognia, ryzyko zaczadzenia oraz skracając długość przejść oraz dojść ewakuacyjnych. Główne zadanie systemu oddymiającego to odprowadzenie dymu oraz ciepła z płonącego budynku. Prawidłowo wykonany system oddymiania, jest w stanie znacząco ułatwić ewakuację oraz działanie ratownicze, utrzymując w dolnej części warstwę wolną od dymu. Dzięki odprowadzeniu gazów pożarowych, występuje znacznie lepsza widoczność na drodze ewakuacyjnej.

Klapy dymowe dodatkowo, zabezpieczają konstrukcję budynku przed działaniem wysokiej temperatury i redukują ewentualne straty związane z działaniem dymu.

Wprawdzie proces oddymiania może odbywać się za pomocą złożonych systemów wentylacyjnych, jednak (w miejscach gdzie dym może być odprowadzany przez uchylne okna w elewacji lub klapy dymowe w dachu) grawitacyjne oddymianie to rozwiązanie proste, stosunkowo nie drogie w wykonaniu oraz co najważniejsze, bardzo skuteczne. W przypadku grawitacyjnego oddymiania wykorzystywane są właściwości fizyczne gazów, które po ogrzaniu unoszą się do góry. Aby zatem dokonać skutecznego odprowadzenia ich na zewnątrz, potrzebne jest jedynie zapewnienie otworów przez które dym wydostanie się na zewnątrz.

W czasie działań ratowniczych, w dachu płonącego budynku często wykonuje się otwory, które mają służyć redukcji stopnia zadymienia.

Klapy dymowe - czyli pełna kontrola

Bardzo często projekty budynków handlowych czy wszelkiego rodzaju hal, przewidują zastosowanie otworów w dachu, których otwieranie i zamykanie odbywa się właśnie za pomocą klap dymowych. System oddymiania wykorzystujący klapy dymowe, wykorzystywany może być nie tylko w razie pożaru, ale również podczas normalnego użytkowania budynku. Odpowiednia konfiguracja klap dymowych może pełnić funkcje wentylacyjne i klimatyzacyjne.

Rodzaje oraz zastosowanie klap dymowych

klapa-dymowa-ermont2Każda z klap dymowych wyposażona jest w urządzenie wyzwalające, które odpowiada za jej otwieranie i zamykanie. Wykorzystuje się tu mechanizmy elektryczne albo pneumatyczne. 

Elektryczne mechanizmy wyzwalające, stosuje się głównie do sterowania klapami wolnostojącymi.

W skład takiego zestawu wchodzi:

  • centrala oddymiania
  • 
przycisk oddymiania

  • czujka dymowa
  • 
siłownik elektryczny z napędem łańcuchowym lub zębatkowym
  • 
przycisk przewietrzania

Napędy pneumatyczne składają się natomiast z:

  • mechanizmu pneumatycznego
  • 
naboju CO2

  • termowyzwalacza z ampułką alkoholową

Uruchomienie drugiego z nich może się odbywać automatycznie po zadziałaniu urządzenia wyzwalającego lub ręcznie, z zastosowaniem alarmowej skrzynki sterowniczej.

Zastosowanie konkretnego napędu klapy dymowej, uzależnia się od rodzaju i przeznaczenia budynku oraz rozmiarów pokrywy samej klapy. Mechanizmy elektryczne stosuje się przeważnie w budynkach użyteczności publicznej oraz na klatkach schodowych. Mechanizmy pneumatyczne natomiast, stosowane są w pomieszczeniach produkcyjnych i magazynowych oraz w wielkopowierzchniowych obiektach handlowych.

W jaki sposób obliczyć powierzchnię czynną oddymiania dla klatki schodowej?

Zgodnie z PN-B-02877-4 wymagana powierzchnia czynna otworu oddymiającego powinna wynosić minimum 5% powierzchni rzutu poziomego dla tej klatki, na kondygnacji, w której jest największa (dotyczy to budynków niskich oraz średniowysokich). W klatkach chodowych wysokich, parametr ten wynosić powinien natomiast 7,5%.

Ponad to, powierzchnia otworu przeznaczonego na klapę dymową nie może być mniejsza niż 1m2 w budynkach niskich i średniowysokich oraz 1,5m2 w wysokich. Powierzchnia geometryczna otworu napowietrzającego musi wynosić minimum 130% powierzchni geometrycznej klapy dymowej.

Zasady rozmieszczania klap oddymiających

Klapami dymowe stosowane są obecnie na różnych rodzajach dachów - krytych papą, blachą oraz membraną PCV.

Podczas zamawiania klapy dymowej, niezbędne jest podanie wymiarów otworu montażowego (który jednocześnie jest wymiarem powierzchni czynnej). Niezwykle istotne jest również właściwe dobranie wysokości podstawy klapy. Klapy dymowe montowane są bezpośrednio do konstrukcji dachu lub na cokołach stalowych, metalowych lub drewnianych.

Klapy dymowe należy rozmieścić w sposób równomierny w obrębie danej przestrzeni poddachowej. Gdy w obszarze chronionym mamy do czynienia z materiałami różniącymi się od siebie pod kątem szybkości i intensywności spalania, można je rozmieszczać nierównomiernie, uwzględniając właściwości materiałów.

Ponieważ istnieje ryzyko, iż przez otwarte klapy może rozprzestrzeniać się pożar, niezbędne będzie zachowanie odstępów między nimi.

Odległość pomiędzy klapami dymowymi, a krawędzią budynku nie może przekraczać 10 metrów na dachach o nachyleniu poniżej 12 stopni i 20 metrów na dachach o nachyleniu powyżej 12 stopni.